X
تبلیغات
ادبیات و شعر

ادبیات و شعر

آدمی در محیطی به نام خانه وخانواده پا به عرصه وجود می گذارد .در کنارپدرومادروسایرعوامل پرورش می یابد ومجموعه استعدادها وتواناییها ی ارثی وتاثیرات تربیتی مأ خوذه ازمحیط شخصیت انسان را می سازد.

          انواع تربیت               

            1- عمدی :راه بردن کودک توسط مادر برای یادگیری راه رفتن

           2- غیر عمدی : دیدن یک صحنه تهاجم وتاثیر آن بر فرد

عوامل موثر در تربیت :

الف: عوامل انسانی مانند: والدین، برادران وخواهران ، دیگر اعضای خانواده،معلم واعضای مدرسه، رهبران اجتماع ، افراد عادی جامعه وخود فرد.

ب: عوامل غیر انسانی نظیر: عامل غذایی، دارویی، عوامل جغرافیایی – طبیعی، شغلی ،گیاهی وجانوری، عوامل درونی وسایر عوامل.....

مراحل تربیت

رسول گرامی اسلام مراحل تربیت پذیری کودک را به سه دوره هفت ساله تقسیم فرموده اند: 

فرزند در هفت سال اول سید وآقااست« دوره سیادت»، در هفت سال دوم بنده ومطیع است « دوره اطاعت» و درهفت سال سوم وزیر مسئول وطرف مشورت است « دوره وزارت» .

مرحله سیادت : تولد تا 7 سالگی

هر چند تربیت کودک از تولد تا هفت سالگی رسمی وبرنامه ریزی شده نیست اما باید اصولی رعایت شود که مستقیم یا غیر مستقیم در تربیت کودک موثرند. 

یکی از نیازهای اصلی کودک در این سن محبت است که باید در حد اعتدال باشد ومانعی برای امر ونهی نباشد . همچنین کودک در این دوره باید آزادی مشروطی داشته باشد یعنی نه اسیر ودربند ونه بی بند وبار، تا بتواند پای بند اجرای اصول ومقررات اجتماعی شود .پدر ومادر هم باید با ابراز محبت ودادن آزادی واستقلال به کودک اورایاری کنند .برای سوالهای فراوانش جواب مناسب داشته باشند.بعضی از اشتباهات او را ندیده بگیرند وکودک را برای رفتن به مدرسه آماده کنند .

نمونه هایی از رفتار مناسب کودک در پایان مرحله سیادت :

سلام کردن به بزرگترها ، احترام به دیگران ، قدرت سازش وبازی با همسالان ، نترسیدن از تاریکی  وموجودات خیالی ، اعتقاد وعمل به راستگویی ، پرهیز از دروغگویی، پوشیدن لباس به تنهایی  ، تقسیم عادلانه اسباب بازی ها با همسالان و.....  . 

مرحله اطاعت : از 7 سالگی تا 14 سالگی

کودک در این مرحله از رشد ذهنی خاصی برخوردار می شود وآماده می گردد تاواقع بینانه تر فکر کرده واز خود مرکزی خارج شود .آموزش مفاهیم در این مرحله باید از طریق ملموس ومحسوس  شروع شود .

قدرت حافظه کودکان از 9 سالگی به سرعت بالا می رود ودر این سن می توان به کودک زبان خارجی وحفظ قرآن واشعار و...را آموخت.

تعلیم مسائل دینی ا زسه سالگی شروع ودر مرحله اطاعت به صورت جدی باید انجام شود.پدر ومادر باید نماز وروزه وسایر عبادات واحکام اسلامی را در همین مرحله به کودک بیاموزند وبرای تشویق کودک حتی می توانند هدایایی به خاطر انجام عبادات به کودک بدهند که موجب ثبوت واستقامت کودک در انجام فرایض وعبادات خواهد بود.

والدین باید در این مرحله مظهر عمل باشند نه حرف وبا اعمال شایسته خود فرزندان خویش را به کارهای نیک واخلاق پسندیده هدایت کنند.

به تفاوت های فردی کودکان  توجه نموده وازمقایسه او با دیگران خودداری کنند.

ضعف کودک در انجام یک کار را به تمام امور او عمومیت ندهند.

انتقاد پذیری را در کودک تقویت نموده وبه اصطلاح از نازنازی کردن او خودداری کنند.

در تربیت هماهنگ با هم عمل کنند. با مدرسه همکاری داشته باشند.

امکان تفریحات سالم را برای فرزند فراهم بیاورند.

مسئولیت هایی را به کودک واگذار کنند .به رفتار وگفتار فرزندان خود توجه بیشتری داشته باشند.

مرحله وزارت: از 14 تا 21 سالگی  

یکی از حساس ترین دوره های زندگی مرحله وزارت می باشد که با بلوغ ونوجوانی همراه است.

از خصوصیات این دوره : تشخص طلبی، اعلام استقلال، مخالفت جویی، خودنمایی وصدها صفات دیگر است.

وظیفه اصلی والدین در این دوره سازش با واقعیتها  وپذیرش وضعیت جدید است نه مقابله ورویارویی با آن.

در این مرحله لازم است که نوجوان آموزش جنسی ببیند که خود به دو بخش تقسیم می شود:

الف: اطلاعات جنسی وآمیزشی

ب: ضوابط اخلاقی واجتماعی

بسیاری از والدین اطلاعات کاملی از مسایل جنسی نداشته واز طرفی به علت شرم وحیا وحریمی که بین فرزندان ووالدین وجود دارد نمی توانند اطلاعات دقیقی به فرزندان بدهند پش بهتر است افرادی موجه غیر از والدین این اطلاعات را به نوجوان بدهند .نظیر پزشک خانواده ، روحانی معتمد،مشاور آگاه و ...  .

نیازها وخصوصیات مرحله وزارت:

استقلال طلبی

مشورت با نوجوانان: که باعث شخصیت بخشی به آنها می شود .

تمجید از نوجوانان: که باید به نحو صحیح صورت بگیرد.

قاطعیت والدین: یعنی باید به صورت جدی ومجکم در اجرای تصمیمات خود استوار باشند. چون در غیر این صورت ممکن است فرزندان گستاخ ، خودسر وبی ادب شوند.

خودشناسی: مشخصه مهم بلوغ از نظر روانی است که باید به صورت درستی با آن بر خورد شود وگرنه ممکن است نوجوان به انحراف کشیده شود.

جوانان ودوستان : یکی از مشخصه های مهم بلوغ آرزوی داشتن دوستان صمیمی است.والدین آگاه دوستان فرزند خود را می پذیرند وسعی می کنند با گرمی با دوستان فرزند حود بر خورد کنند وبا انتقاد وعیب جویی موجبات آزار فرزند خود و دوستانش را فراهم نمی کنند .

محیط اجتماعی وجوان  

 نگرش جوان به اجتماع با نگرش بزرسالان فرق دارد .اکنون برخی از مهم ترین عکس العمل های

اجتماعی نوجوان ذکر می گردد :

1-    غفلت وجدایی از اجتماع :

به دلیل آن که نوجوان فقط به مسایل مورد علاقه خود توجه دارد وبه سایر عوامل محیطی بی توجه است.

2-    توجه به ارزشهای عینی :

در مرحله بلوغ بیشتر جوانان علاقمند به حقایق قابل لمس هستند و به مسایل مادی بیشتر توجه می کنند . پس باید از کودکی وبخصوص در نوجوانی فرزند را با نظام ارزش های اخلاقی ف مذهبی و انسانی آشنا کرد تا شیفته ی ارزشهای مادی نشود.

3- حقایق زشت اجتماعی که به دلایل زیر مورد توجه نوجوان قرار می گیرد:

 الف : بیان جزئیات وقایع حس کنجکاوی نوجوان را تحریک می کند.

  ب :این جرایم گاهی مربوط به شخصیت های برجسته اجتماعی هستند ، نظیر ستاره های سینما و ورزشکاران و....    .

     ج : تکرار وفراوانی این اخبار کم کم زشتی این اعمال را در نظر نوجوان کم رنگ می کند .

   د: معمولا این اخبار باعث پریشانی نوجوان می شوند، چون هنوز به بلوغ کامل عقلی نرسیده است.و وظیفه والدین است که نوجوان را از این مسایل آگاه کرده و غیر عادی بودن این رفتارها را برای او تفهیم کنند وآثار ناگوار این گونه اعمال را با متانت برای جوان توضیح دهند. 

4-  آرمان گرایی :

جوانان در دوره اولیه بلوغ با دیدی آرمانی به جهان می نگرند و اغلب در مواجهه با مسایل آشفته شده گاه احساس گمراهی می کند. پس بهتر است والدین فرزند خود را در این زمینه یاری داده وبا فراهم آوردن محیط مناسب به او در یافتن اهداف واقعی اش در زندگی کمک برسانند.

رفتار های ویژه والدین در دوره جوانی :

باید در تمام دوران زندگی فرزند را از محبت محروم نکرد . البته محبت به موقع وصحیح.

احساسات فرزند خود را جریحه دار نکنند.

زیاد پر توقع نبا شند.

احساساتی نشوند، به دنبال سخنرانی نباشند.

راههای زندگی مسالمت آمیز را به جوان نشان دهند.

جوان را با اصول بهداشت جسم وروان آشنا کنند.

در انجام فعالیت های اجتماعی واداره خانه او را شریک کنند.

احساس مسئولیت را در جوان بیدار کنند.

اوقات بیکاری جوان را با ورزش ، عبادت ،گردش ،مطالعه وغیره پر کنند.

 و در جوانی موجبات ازدواج جوان را فراهم کنند.

« بار خدایا ما را در تربیت و تأ دیب ونیکی به فرزندانمان یاری نما.»

                                                                                       ( امام سجاد «ع» )   

 نویسنده : ید الله جهانگرد                     انتشارات انجمن اولیا ومربیان  .1380

 

[ یکشنبه دوازدهم اردیبهشت 1389 ] [ 15:25 ] [ طیبه علی موسی ]
درباره وبلاگ

امکانات وب